Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Alikante Universitetinin alimləri dəniz dibindən tapılmış ən sirli artefaktlardan birinin tarixini yenidən yazıblar. 1990-cı ildə İspaniyanın şərq sahillərində, Benikarlo yaxınlığında balıqçılar tərəfindən təsadüfən tapılan və uzun illər "Roma dövrünə aid" hesab edilən 43 metal dəbilqənin əslində XIV əsrin sonu və XV əsrin əvvəllərinə aid olduğu üzə çıxıb. Nüfuzlu "Antiquity" jurnalında dərc olunan tədqiqat, Qərbi Aralıq dənizi regionunda indiyədək aşkarlanmış ən böyük orta əsr dəbilqə xəzinəsinin sirrini tamamilə açıb.

Dəbilqələr dəniz dibindən aşkar edildikdə korroziya nəticəsində bir-birinə yapışmış iki nəhəng metal blok halında idi. Yeni analitik metodların və dəbilqələrin içərisindəki parça fraqmentləri üzərində aparılan radioaktiv karbon analizinin köməyi ilə mütəxəssislər onların yaşını qəti şəkildə müəyyən ediblər. Ən maraqlı məqam odur ki, bu 43 dəbilqənin heç biri orta əsr silahlanma tarixinə aid indiyədək məlum olan heç bir kateqoriyaya uyğun gəlmir. Tədqiqatçılar bunları yazılı mənbələrdə hələ qeydə alınmamış "keçid dövrü" silah nümunələri hesab edirlər.

Kimyəvi analizlər daha bir vacib faktı üzə çıxarıb: dəbilqələrin hazırlanmasında istifadə edilən dəmir müxtəlif coğrafi regionlardan gətirilib. Bu, orta əsr silah ustalarının beynəlxalq miqyasda geniş istehsalat əməkdaşlığı qurduğunu sübut edir. Yükün xarakteri – içərisində gəmi üçün nəzərdə tutulan ballast daşlarının və ya ekipajın şəxsi əşyalarının olmaması, sadəcə dəbilqələrdən ibarət olması – onun Valensiya sahili ilə Genuya arasında işləyən strateji ticarət marşrutu üzrə daşınan silah partiyası olduğunu göstərir.

Alimlər ümid edirlər ki, metal üzərində aparılacaq əlavə izotop analizləri vasitəsilə konkret mədənlərin yerini müəyyən etmək və orta əsr hərbi sənayesinin qlobal təchizat zəncirini addım-addım bərpa etmək mümkün olacaq.

Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ