Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti
Hər il dünyada neft məhsulları əsasında yüz milyonlarla ton plastik kütlə istehsal olunur ki, bunun da böyük hissəsi ətraf mühiti çirkləndirir və ya yandırılaraq atmosferə istixana qazlarının buraxılmasına səbəb olur. Barselona Universitetinin alimləri bu ekoloji böhranın qarşısını almaq üçün emal olunmamış kartof nişastasından cəmi 24 saatlıq vahid bir mərhələdə sənaye əhəmiyyətli, təbii üsulla parçalana bilən bioplastik – polihiqdoksibutirat (PHB) əldə etməyə nail olublar. Bu strateji kəşf plastik tullantıların həcmini minimuma endirmək və sənayenin neftdən asılılığını azaltmaq yönündə mühüm addımdır.
Bu innovativ texnologiyanın əsasında sənayedə geniş tətbiq olunan və tamamilə təhlükəsiz mikrorqanizm sayılan Bacillus subtilis bakteriyası dayanır. Elm adamları "CRISPR-Cas9" gen mühəndisliyi metodunun köməyi ilə bu bakteriyanın metabolizmini dəyişdirərək bio-polimer istehsalını kəskin artırıblar. Tədqiqatçılar bakteriyanın genoma nişastanı birbaşa, əlavə ilkin mərhələlər olmadan parçalamağa kömək edən $\alpha$-amilaza fermentini kodlaşdıran "amyQ" genini daxil ediblər. Nəticədə laboratoriya şəraitində 11,3 q/l biokütlə və 5,8 q/l PHB maddəsi əldə olunub. Polimerin quru hüceyrə kütləsindəki payı 51,8%-ə çatıb ki, bu da müasir kommersiya standartları ilə tamamilə rəqabət apara biləcək göstəricidir.
Ənənəvi plastiklərlə müqayisədə PHB ekoloji baxımdan tamamilə təhlükəsiz alternativdir. Bərpa olunan təbii resurslardan istehsal edilən bu material təbiətdə karbon qazı izini azaldır və ən əsası, ətraf mühitdə onilliklərlə qalan zərərli plastik tullantıların yığılmasının qarşısını alır.
Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ
