Astronomlar Yerdən təxminən 146 işıq ili uzaqlıqda yerləşən və potensial olaraq yaşayış üçün uyğun ola bilən yeni bir ekzoplanet aşkar ediblər. HD 137010 b adlanan bu planet Günəş sistemindən kənarda tapılmış, ölçü və orbital xüsusiyyətlərinə görə Yerə ən çox bənzəyən namizədlərdən biri hesab olunur.
Yerə nə qədər oxşardır?
HD 137010 b-nin ölçüsü Yerinkindən cəmi 6 faiz böyükdür, onun ulduzu ətrafında dövr etməsi isə 355 gün çəkir. Bu, demək olar ki, Yer ilinə tam uyğundur. Planet Günəşə bənzər, lakin bir qədər daha soyuq və zəif ulduzun ətrafında fırlanır.
Məhz bu xüsusiyyət planetin aldığı enerjinin Marsa yaxın olmasına səbəb olur. Alimlərin hesablamalarına görə, HD 137010 b-nin orta temperaturu –70 dərəcə Selsidən aşağı ola bilər. Buna baxmayaraq, planetin yaşayış zonasında yerləşmə ehtimalı təxminən 50 faiz qiymətləndirilir.
Niyə alimlər bu planetə xüsusi diqqət yetirir?
Bu kəşfi digərlərindən fərqləndirən əsas cəhət planetin tranzit üsulu ilə müşahidə olunmasıdır. Yəni HD 137010 b öz ulduzunun qarşısından keçərkən onun işığını qismən bloklayır. Bu isə alimlərə planetin atmosferini öyrənmək üçün nadir imkan yaradır.
Üstəlik, planetin ana ulduzu nisbətən parlaq və Yerə yaxındır. Bu səbəbdən yaxın illərdə “Ceyms Uebb” kosmik teleskopu və yeni nəsil yerüstü teleskoplar HD 137010 b-nin atmosferində su buxarı, karbon qazı və digər mümkün biosiqnalların izlərini araşdıra biləcəklər.
Həyat üçün yeni ümid?
İndiyə qədər Yerə bənzər planetlərin əksəriyyəti ya qırmızı cırtdan ulduzların ətrafında tapılıb, ya da çox uzaqda yerləşdiyi üçün detallı tədqiqi mümkün olmayıb. HD 137010 b isə həm yaxınlığı, həm Günəşə bənzər ulduzu, həm də tranzit etməsi ilə alimlər üçün ideal tədqiqat obyektinə çevrilir.
Bu planetdə həyatın mövcud olub-olmadığı hələlik məlum deyil. Lakin alimlər hesab edirlər ki, HD 137010 b Yer xaricində həyat axtarışında növbəti böyük addımlardan biri ola bilər.
Hazırladı:
S.ELAY
XQ
